Znany aktor Henryk Gołębiewski ofiarą scamu - kolejna odsłona kampanii społecznej #ZnamTeNumery pomaga seniorom rozpoznać nowe rodzaje oszustw w sieci

Uświadomienie możliwości AI i związanych z tym potencjalnych zagrożeń - to cel kolejnej odsłony kampanii społecznej #ZnamTeNumery, skierowanej do seniorów i ich bliskich, a zorganizowanej przez Telewizję Puls we współpracy z Komendą Główną Policji, Fundacją Telewizji Puls „Pod Dębem” i z ekipą serialu „Lombard. Życie pod zastaw”. Jak podają jej organizatorzy, w ciągu ostatnich 4 lat liczba incydentów naruszenia bezpieczeństwa w sieci wzrosła o prawie 800 proc.

Nowa odsłona kampanii ma uświadomić seniorom, jak łatwo mogą paść ofiarą oszustwa. W tym celu 14 listopada, w Dzień Seniora, Telewizja Puls udostępniła wygenerowany za pomocą narzędzi AI kontrolowany scam „Emerytura na maxa”. Wideo przedstawiało fałszywą ofertę, podobną do tych, na które można trafić w sieci. „W tym przypadku wabikiem był wizerunek aktora z serialu „Lombard. Życie pod zastaw” - Henryka Gołębiewskiego - oraz wizja łatwego i szybkiego zysku” - informują pomysłodawcy kampanii.

Dodają, że w pierwszym tygodniu, do 20 listopada, stronę internetową Emeryturanamaxa.pl odwiedziło ok. 15 tys. osób, nie identyfikując jej jako oszustwo. „To pokazuje, jak realne jest zagrożenie ze strony internetowych oszustów i jak ważne są tego typu kampanie społeczne” - wskazują organizatorzy przedsięwzięcia, podkreślając, że szczególnie podatną grupą na tego typu fałszerstwa są osoby starsze.

Jak tłumaczą, wykorzystując sztuczną inteligencję oszuści są w stanie „zatrudnić” dowolną gwiazdę do swoich nagrań, pobierając kilka zdjęć i próbek video z Internetu. Tworząc video-scam z aktorem Henrykiem Gołębiewskim, ambasadorem kampanii #ZnamTeNumery, wykorzystali podobny mechanizm.

„Wystarczyło znaleźć w Internecie jedno zdjęcie i próbkę głosu. Po tym nastąpiła seria testowania różnorodnych narzędzi, prób, błędów i poszukiwań kolejnych nowych oprogramowań, wyspecjalizowanych w unikalnym elemencie generatywnej AI” - powiedział Artur Cetnarowski z Działu Kreacji i Motion Design Telewizji Puls, który razem z Mateuszem Sobkowiakiem wygenerował wideo-scam. „Te narzędzia umożliwiły nam stworzenie materiału wideo, a w nim wypowiedzi, która nigdy nie padła z ust pana Henryka Gołębiewskiego” - dodał Mateusz Sobkowiak z Działu Kreacji i Motion Design Telewizji Puls.

Jak dodają, na obecnym etapie zaawansowania tej technologii, dla profesjonalisty stworzenie takiego materiału to kwestia kilku dni.

Do akcji odniósł się też Henryk Gołębiewski, którego wizerunek pojawił się w scamie. „Propozycja Telewizji Puls bardzo mnie zaskoczyła. Nie do końca byłem pewien, jaki będzie efekt video, które powstało przecież bez mojego udziału! Kiedy je zobaczyłem, przeraziłem się - oszuści, dzięki zaawansowanym technologiom, są w stanie spreparować dowolny materiał, wykorzystując bezprawnie wizerunek wybranej osoby, a następnie wyłudzać w ten sposób dane czy oszczędności seniorów” - powiedział Henryk Gołębiewski.

Emerytura na maxa - element kampanii społecznej #ZnamTeNumery - została podzielona na dwa etapy. Pierwszy z nich polegał na emisji wideo ze scamem i trwał od 14 do 20 listopada. Pojawiło się ono m.in. na antenach TV Puls i Puls 2 i w Internecie oraz - dzięki wsparciu partnerów takich jak PKP S.A. czy Jet Line na nośnikach Digital OOH przy dworcach kolejowych i w głównych ciągach komunikacyjnych w całej w Polsce. Jednocześnie, od 14 listopada, po wejściu na stronę www.emeryturanamaxa.pl użytkownicy byli automatycznie przekierowywani na stronę www.ZnamTeNumery.pl, gdzie - jak wskazują organizatorzy kampanii - „zamiast stracić dane czy pieniądze, otrzymali cenną lekcję, która pomoże im uniknąć podobnych pułapek w przyszłości”. 
20 listopada rozpoczął się drugi etap kampanii. W tych samych kanałach i na tych samych nośnikach do końca 2024 r. będzie wyświetlane wideo i kreacje z wyjaśnieniem jej założeń. Do grona partnerów na tym etapie dołączyła także m.in. Poczta Polska, Polski Związek Kół Gospodyń Wiejskich, Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów III Wieku oraz Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów. Kampania jest również wyświetlana w placówkach ZUS, sanatoriach i komunikacji miejskiej w wybranych miastach w Polsce. 
„Seniorzy to dla nas bardzo ważna grupa społeczna. Dlatego we współpracy z Komendą Główną Policji, Fundacją Telewizji Puls „Pod Dębem”, ekipą „Lombardu” oraz licznymi partnerami staramy się nie tylko dostarczać im rozrywkę, lecz także niezbędną wiedzę. Wierzymy, że w ten sposób komercyjny nadawca może realizować ważną społecznie misję. Żyjemy w czasach, w których to, co widzimy w Internecie, może być dalekie od rzeczywistości, nawet jeśli wygląda przekonująco” - zaznacza Dariusz Dąbski, prezes Telewizji Puls.

Statystyki dotyczące cyberbezpieczeństwa w Polsce i przestępstw przeprowadzanych za pomocą Internetu organizatorzy kampanii określają jako zatrważające. W ciągu ostatnich czterech lat liczba incydentów naruszenia bezpieczeństwa w sieci wzrosła ośmiokrotnie, a porównując rok 2023 do 2022 - to wzrost o ponad 40 000 zarejestrowanych incydentów: z 39 683 do 80 267 (według raportu rocznego z działalności CERT Polska 2023, s. 105).

Stąd pomysł inicjatorów kampanii na wsparcie najbardziej podatnej na tego typu oszustwa grupy - seniorów.

„Jednym z celów działalności naszej Fundacji jest m.in. dbałość o bezpieczeństwo seniorów i ich ciągła edukacja technologiczna. Ważne jest, by zachowywali szczególną ostrożność i dokładnie sprawdzali wszystkie oferty, reklamy i wiadomości, które do nich trafiają, nawet jeśli pochodzą od rzekomych bliskich” - mówi Erin Dąbska, prezes Fundacji Telewizji Puls „Pod Dębem”.

Justyna Ganczarek, dyrektor Marketingu i Sprzedaży Telewizji Puls, podkreśla, jak ważna w walce z cyberoszustami jest edukacja. „Poprzez naszą nową, AI-ową odsłonę akcji #ZnamTeNumery chcemy, żeby seniorzy i ich bliscy mieli świadomość, że metody oszustów zmieniają się wraz z rozwojem różnych narzędzi, w tym sztucznej inteligencji. Nie oznacza to, że powinniśmy się jej bać i unikać. Musimy być jednak ostrożni i wyczuleni na nowe sposoby działania oszustów, znać słabość tych narzędzi” - wskazuje. Według niej wszelkie nierealne, zbyt pięknie brzmiące obietnice od razu powinny wzbudzać naszą czujność.

 „Aktualne pozostaje hasło naszej kampanii: Poznaj numery oszustów i nie daj się nabrać. Dodalibyśmy tylko: PoznAI (kolejne) numery oszustów i nie daj się nabrać” - mówi Justyna Ganczarek.

Na niewłaściwie wykorzystanie nowych technologii, mogące nieść wiele realnych zagrożeń, zwraca uwagę również Komenda Główna Policji, która współpracuje z organizatorami kampanii.

„Polska Policja dostrzegła zagrożenia płynące ze świata cyfrowego, powołując do życia w 2022 roku wyspecjalizowaną, wyodrębnianą jednostkę organizacyjną w postaci Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości, której zadaniem jest zapewnienie bezpiecznej cyberprzestrzeni” - informuje nadinspektor Roman Kuster, I zastępca Komendanta Głównego Policji.

Jak podkreśla, po wprowadzeniu do powszechnego użytku sztucznej inteligencji granice między rzeczywistością a światem cyfrowym coraz bardziej się zacierają. „Zauważyć należy, że tak naprawdę ofiarami scamu są również osoby publiczne jak politycy, sportowcy czy aktorzy, których wizerunki budzące zaufanie czy sympatię są generowane i wykorzystywane bez ich wiedzy i zgody” - zauważa nadinspektor Kuster.

Według niego oprócz technologii, którą dysponuje Policja, elementem równie, a w określnych sytuacjach nawet istotniejszym, jest podnoszenie świadomości społecznej w zakresie bezpiecznego korzystania z sieci. „Jest to ogromne pole do działania dla całej policji, ale i dla podmiotów, które chcą i potrafią aktywnie włączyć się w działania na rzecz bezpieczeństwa, wykorzystując przy tym, co warto podkreślić, nowoczesne kanały komunikacji, ale i formy, w celu dotarcia do możliwe największych grup społecznych, czego przykładem jest współpraca z Telewizją Puls” - mówi nadinspektor Kuster.

Dodaje, że co prawda kampania dedykowana jest seniorom, a okazją do jej nowej odsłony jest Światowy Dzień Seniora, to jednak tak naprawdę skutki cyberzagrożeń odczuwane są przez całe otoczenie seniorów, a więc nas wszystkich. „Okazuje się, że powszechna edukacja w zakresie cyberbezpieczeństwa oraz przestrzeganie podstawowych, prostych zasad może skutecznie nas ochronić przed zakusami cyberprzestępców, w myśl jakże trafnego hasła kampanii #ZnamTeNumery” - podkreśla I Zastępca Komendanta Głównego Policji.

Kampania społeczna #ZnamTeNumery została zainaugurowana w październiku 2023 roku i od początku była zorientowana na kwestię bezpieczeństwa osób starszych. 
Więcej informacji o kampanii na stronie: Uwaga Scam! Henryk Gołębiewski o AI i fałszywej emeryturze | #ZnamTeNumery

Źródło informacji: TV Puls