Rak skóry błędnie kojarzony jest głównie z czerniakiem

Rak skóry to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u ludzi o białym kolorze skóry, błędnie kojarzony głównie z czerniakiem – przekonują organizatorzy kampanii edukacyjnej „Rak UV”.

Kampanię przygotowano przed rozpoczynającym się sezonem letnim, gdy coraz więcej osób i coraz dłużej przebywa na słońcu. Tymczasem nadmierne opalanie się grozi powstanie czerniaka oraz tzw. niebarwnikowych raków skóry.

„Wczesna diagnostyka nowotworów pozwala na szybsze i skuteczniejsze leczenie, a przede wszystkim na wyleczenie pacjenta. Z punktu widzenia ekonomicznego jest odciążeniem dla budżetu państwa, ponieważ dzięki niej zmniejszają się koszty terapii. Z wykonywania diagnostyki już na wczesnym etapie rozwoju choroby wynikają same korzyści, a mimo to nawyk chodzenia Polaków na badania profilaktyczne wciąż nie jest na zadowalającym poziomie” – przekonują organizatorzy kampanii Polskie Amazonki Ruch Społeczny.

Podkreślają, że szczególnie teraz, gdy zbliżamy się do sezonu wakacyjnego, bardzo ważne jest to, żeby pamiętać, jakie skutki może przynieść nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV. Zaznaczają, że promieniowanie słoneczne bez odpowiedniej profilaktyki może być niebezpieczne. Zwracają też uwagę, że raki skóry to najczęściej występujące nowotwory złośliwe u człowieka o białym kolorze skóry - stanowią 30 proc. wszystkich rozpoznawanych nowotworów złośliwych.

W 2025 wystawiono ponad 4 mln mandatów na prawie 1,39 mld zł NFZ o sprawie 12-latki z Limanowej: relacje szpitali rozbieżne, ale nie ma podstaw do zlecenia kontroli

Według organizacji Polskie Amazonki Ruch Społeczny rak skóry błędnie kojarzony jest wyłącznie z czerniakiem, o którym dzięki licznym akcjom edukacyjnym powszechna wiedza jest większa. Do raków skóry zaliczany są również niebarwnikowe nowotwory skóry, tj. rak podstawnokomórkowy, stanowiący 80 proc. zachorowań na raka skory. Występuje też rak kolczystokomórkowy, na który przypada 15-20 proc. zachorowań na tego rodzaju nowotwory.

Ponad 90 proc. nowotworów niebarwnikowych skóry jest bezpośrednio związanych z promieniowaniem ultrafioletowym. Zasadniczą różnicą między rakiem kolczystokomórkowym skóry, a rakiem podstawnokomórkowym skóry są komórki z których powstają. Rak kolczystokomórkowy powstaje z komórek warstwy kolczystej, natomiast rak podstawnokomórkowy z komórek warstwy podstawnej. Czynnikiem ryzyka rozwoju raka podstawnokomórkowego jest kumulacyjna dawka promieni słonecznych. Za pojawienie się raka kolczystokomórkowego odpowiadają intensywne przerywane kąpiele słoneczne.

Magdalena Knefel z organizacji Polskie Amazonki Ruch Społeczny wyjaśnia, że zmiany dotyczące obu nowotworów występują najczęściej na odsłoniętych częściach ciała, głównie w obrębie głowy lub szyi, ale mogą również pojawić się na kończynach, tułowiu czy genitaliach. Rak kolczystokomórkowy w porównaniu do raka podstawnokomórkowego charakteryzuje się gwałtowniejszym wzrostem oraz większą skłonnością do miejscowej destrukcji i tworzenia przerzutów.

„W profilaktyce raka skóry ważna jest regularna samoobserwacja - przynajmniej raz w miesiącu należy oglądać skórę swego ciała i sprawdzać, czy nie ma nowych zmian oraz obserwacji wcześniejszych. Z kolei raz w roku warto udać się do dermatologa na badanie dermatoskopem, aby sprawdzić wszystkie zmiany powstałe na ciele. W przypadku gdy któraś z nich budzi pewne podejrzenia pobiera się wycinek, który następnie poddawany jest badaniu histopatologicznemu” - wyjaśnia Magdalena Knefel.

Dodaje, że badanie dermatoskopowe jest naprawdę szybkie i nie trzeba się na nie specjalnie przygotowywać, dlatego tym bardziej warto je wykonać. Warto, żeby osoby, które nie wykonały tego badania po wakacjach, udały się na nie już teraz i pamiętały o jego corocznym wykonywaniu. Szczególnie po okresie wiosna-lato, kiedy to nasza skóra jest najbardziej narażona na oddziaływanie promieni UV – przekonuje Knefel.